Chùa Preah Keo Morakot, gọi theo tiếng Campuchia là Wat Preah Keo Morakot, hay còn gọi là Wat Preah Keo. Đây là một ngôi chùa hoàng gia rất đặc biệt và nổi tiếng ở thủ đô Phnom Penh.
Ngôi chùa này được gọi là chùa Preah Keo Morakot, bởi vì trong chùa có thờ bức tượng Phật được làm bằng ngọc lục bảo quý giá. Chữ Preah Keo Marakot trong tiếng Campuchia nghĩa là ngọc lục bảo quý giá. Người phương Tây gọi ngôi chùa này là chùa Bạc (Silver Pagoda), bởi vì có đến 5.329 viên gạch màu bạc được dùng để lát sàn.
Ngôi chùa nằm cận hoàng cung, và là một ngôi chùa dành cho hoàng gia Campuchia. Ngôi chùa này trước đây được gọi là chùa Uborsoth Rotannaram, bởi vì chùa là nơi vua hành lễ vào mỗi ngày Bố-tát. Hoàng gia và quan lại cũng tổ chức những nghi lễ Phật giáo ở đây. Đây cũng là nơi nhà vua gặp Chư Tăng để nghe Chư Tăng thuyết pháp. Ngôi chùa này không có chư Tăng cư trú. Vua Norodom Sihanouk đã sống ở đây một năm trong thời gian ông tập sự xuất gia vào năm 1947.
Chánh điện, thư viện và tường thành của ngôi chùa được xây vào giữa 1892 -1902 dưới thời vua Norodom, nhưng vào lúc đó nó được xây bằng gỗ và gạch. Ngôi chùa sau đó đã bị hư hại, và hoàng hậu Kosamak Neary Rath đã cho trùng tu lại. Theo lệnh của hoàng hậu Kosamak Neary Rath, ngôi chùa đã được trùng tu lại trên nền đất cũ bằng kết cấu bê-tông vào năm 1962. Tuy nhiên, kiến trúc của ngôi chùa vẫn được làm theo lối kiến trúc cũ.
Có đến 1.650 tác phẩm nghệ thuật được lưu giữ trong ngôi chùa này, và hầu hết đó là những bức tượng Phật. Những bức tượng này được làm bằng vàng, bạc, đồng và những chất liệu quý giá khác, trong số đó có một số bức tượng được trang trí bằng kim cương. Những bức tượng ấy đã được vua và những thành viên trong hoàng tộc, những người tín đồ giàu có trong nước hiến cúng. Trong chánh điện của chùa, ngay chính giữa điện thờ là nơi tôn trí bức tượng Phật bằng ngọc lục bảo quý giá. Cùng với đó là một bức tượng Phật bằng vàng nặng 90kg, được trang trí với hơn 2 ngàn viên kim cương. Viên kim cương lớn nhất được đặt trên đỉnh đầu. Bức tượng này do vua Sisowath hiến cúng vào năm 1904. Ngoài ra, trong chánh điện của chùa còn thờ xá lợi Phật được thỉnh về từ Sri Lanka vào năm 1956; và một bức tượng Phật bằng vàng do hoàng hậu Kosamak Nearyrath, mẹ của vua Norodom Shihanouk, hiến cúng vào năm 1969.
Ngôi chùa được bao quanh bởi một dãy hành lang dài với tường thành cao. Trên bức tường thành này người ta vẽ những bích họa dựa trên cốt truyện Reamker, một sử thi được phóng tác theo sử thi Ramayana của Ấn Độ. Những bức bích họa này được 40 nghệ sĩ Campuchia thực hiện giữa những năm 1903-1904. Dãy tường này dài 643 mét và cao 3 mét. Và đây được xem là một tác phẩm nghệ thuật lớn tại chùa Preah Keo Morakot.
Phía trước chùa Preah Keo Morakot có hai ngôi tháp: Ngôi tháp phía Nam thờ tro cốt của vua Ang Doung, cố nội của vua Shihanouk; Ngôi tháp phía Bắc thờ tro cốt của vua Norodom, ông nội của vua Shihanouk. Ngoài ra, phía trước chùa còn có một bức tượng của vua Norodom cưỡi ngựa, bức tượng này được dựng vào năm 1875. Phía Nam của chùa Preah Keo Morakot là tháp của vua Norodom Soramrith. Phía Tây của chùa là một tháp chuông. Cái chuông này được sử dụng vào những nghi lễ khác nhau, và cũng là để báo hiệu giờ mở và đóng cửa của chùa.
Chùa Preah Keo Morakot nằm bên cạnh hoàng cung Campuchia, với khung cảnh yên bình, có kiến trúc đẹp, và là nơi lưu giữ nhiều bức tượng Phật quý giá, nên chùa đã trở thành một điểm hành hương quan trọng của người dân Campuchia và cả du khách quốc tế khi họ đến Phnom Penh.
An Ngọc biên dịch
