Chùa Phnom, gọi theo tiếng Camphuchia là Wat Phnom, còn được gọi là Chùa Bà Penh, là một trong những ngôi chùa có lịch sử lâu đời nhất, và linh thiêng nhất tại thủ đô Phnom Penh, Campuhia.
Chùa được xây dựng vào năm 1373 trên một ngọn đồi nhân tạo cao 27 m, tại trung tâm thủ đô Phnom Penh. Ngôi chùa này được một nữ tín chủ là bà Daun Penh tự bỏ kinh phí để xây dựng. Truyện tích kể lại rằng, sau trận lũ lụt tại Phnom Penh vào năm 1372, Bà Pênh đã vớt được một khúc gỗ trôi trên sông. Bên trong khúc gỗ này có chứa 4 bức tượng Phật. Sau đó, bà Pênh đã cho đắp một ngọn đồi nhân tạo và trên đồi đó bà tạo lập một ngôi chùa và đặt tên chùa là Wat Phnom.
Từ khi được tạo lập, Chùa đã trở nên rất linh thiêng, và sự linh thiêng của 4 bức tượng Phật trong chùa đã được nhiều người dân truyền tụng, nên dần dần ngôi chùa được nổi tiếng. Cũng từ sự linh thiêng đó mà người dân ở những nơi khác đã chuyển đến khu vực xung quanh ngôi chùa để sinh sống, rồi dần hình thành một cộng đồng. Do chùa được xây trên một ngọn đồi, và ngọn đồi trong tiếng Campuchia là “Phnom”, ngọn đồi này do bà Daun Penh tạo ra, nên người dân địa phương đã ghép tên bà Penh vơi ngọn đồi, và gọi gọn đồi ấy là Phnom Penh, vùng đất xung quanh ấy cũng được gọi là vùng Phnom Penh. Và cũng từ đây mà thủ đô Campuchia được gọi là Phnom Penh. Phnom Penh chính thức trở thành thủ đô của người Khmer cách đây khoảng 600 năm, sau khi vua Ponhea Yat rời khỏi Angkor vào năm 1422.
Đến với chùa Phnom, hình ảnh đầu tiên mà khách hành hương thấy rõ là hai tượng thần rắn Naga to lớn án ngự ngay hai bên lối bậc cấp chính dẫn lên ngôi chùa. Rắn Naga được xem là linh vật ở Campuchia, đó là lý do biểu tượng rắn Naga có mặt ở khắp nơi tại đất nước Campuchia.
Trong chánh điện của chùa thờ tượng Phật Thích Ca Mâu Ni. Phía sau chánh điện là nơi thờ Bà Penh. Bà Penh được thờ bằng một bức tượng bán thân, được tạc bằng đá sa thạch. Đây cũng là nơi mà người dân thường đến cúng bái.
Ngoài ra, chùa Phnom còn là nơi an táng thi hài của vua Ponhea Yat, vị vua đã dời kinh đô Khmer từ Angkor về Phnom Penh. Thi hài của vua Ponhea Yat được an táng trong một ngôi tháp màu trắng phía sau ngôi chùa. Ngôi tháp này cũng là một công trình kiến trức nổi bật của ngôi chùa.
Chính vì sự linh thiêng và tầm quan trọng của ngôi chùa mà chùa Phnom từ lâu đã trở thành điểm hành hương, chiêm bái, cầu nguyện của người dân Campuchia. Ngày nay, chùa Phnom là một trong những ngôi chùa quan trọng không thể không ghé thăm của khách hành hương trong nước cũng như du khách quốc tế mỗi khi họ đến thủ đô Phnom Penh.
An Ngọc biên dịch
